In Relics, de eerste tijdelijke tentoonstelling van Art Zoo Museum, botsen barok en prehistorie frontaal op elkaar. Van 5 juni tot en met 25 oktober presenteert het Rijksmuseum dertien monumentale sculpturen van beeldhouwer Carel Visser… Vanuit een grachtenpand in het centrum werkt de galerie met internationale kunstenaars van… Een bijzonder onderdeel is de participatieve opnamecabine, waar bezoekers zelf actief deel kunnen nemen aan de tentoonstelling. Chicago’s Joodse identiteit is in deze tentoonstelling geen slotrush voetnoot, maar een vertrekpunt. Het Joods Museum maakt deel uit van het Joods Cultureel Kwartier en is als plek onlosmakelijk verbonden met de Joodse geschiedenis.

Monumentale beelden Carel Visser in Rijksmuseumtuinen

Geboren in 1939, heeft ze een stem gegeven aan de verhalen van vrouwelijke kunstenaars die in de kunstgeschiedenis vaak over het hoofd zijn gezien. ‘The Dinner Party’ is een invloedrijke feministische kunstinstallatie, bestaande uit een enorme eettafel die 39 prominente vrouwen uit de geschiedenis eert. Het werk heeft bijgedragen aan de discussie over de rol van vrouwen binnen de kunstgeschiedenis en heeft gezorgd voor een nieuw bewustzijn over de noodzaak van gelijke aandacht en erkenning. Door gebruik te maken van uitgebreide borduur- en naaldwerktechnieken die specifiek zijn voor de historische periode van elke vrouw – van ingewikkeld kruissteek en delicaat kantwerk tot complex quilten en naaldpunt – versieren ze niet alleen; ze vertellen haar verhaal. Chicago zelf noemde het een kunstwerk van “kosmische, historische schaal,” en ik interpreteer dat als een stuk dat moedig zowel de grote lijn van de menselijke geschiedenis omvat als iets veel diepers, bijna elementairs, dat individuele verhalen verbindt met een universele vrouwelijke ervaring.

De betekenis van het bordontwerp

Als je voor echt geld speelt, moet je in dit geval een storting doen om verder te spelen. Voordat je een spel voor echt geld speelt, is het aan te raden om eerst de spelregels goed onder de knie te krijgen. Je hoeft alleen maar op een spel te klikken en je kunt direct gaan spelen.

Deze werken, net als The Dinner Party, onderzoeken kritisch de rollen van vrouwen, eisen narratieven terug en dagen kunstinstellingen uit. Het ontbreken van een permanente thuis voelde symbolisch voor de strijd om de geschiedenis van vrouwen serieus te nemen en haar rechtmatige plaats te geven. Chicago’s intentie was altijd om een universele vrouwelijke ervaring te vertegenwoordigen, en de kritiek diende als een uitnodiging voor toekomstige kunstenaars om het gesprek voort te zetten. Ik kan me de pure ongemakkelijkheid, misschien zelfs verontwaardiging, die zo’n openlijke viering van vrouwelijke anatomie en seksualiteit teweegbracht in een kunstwereld die toen nog diep geworteld was in patriarchale normen, alleen maar voorstellen. Maar deze monumentale onderneming, zo rijk aan betekenis, werd niet met universele lof ontvangen. Dit is een krachtige visuele metafoor voor onzichtbare arbeid en de collectieve strijd.

Het markeert een keerpunt in de kunstgeschiedenis, waarbij de erfenis van Judy Chicago levendig blijft. De werkstukken binnen de installatie belichten vrouwen die vaak over het hoofd zijn gezien, waardoor de feministische kunstbeweging nieuwe energie kreeg. Haar meest iconische werk, “The Dinner Party”, is een symbolische eerbetoon aan historische vrouwen, en draagt bij aan de ontwikkeling van feministische kunst in de moderne tijd. Judy Chicago is een invloedrijke vrouwelijke kunstenaar wiens baanbrekende werk, ‘The Dinner Party’, een mijlpaal vormt in de geschiedenis van feministische kunst.

The Dinner Party is een installatiekunstwerk van Judy Chicago uit 1979 dat uitgroeide tot wereldwijd monument voor belangrijke vrouwen uit de geschiedenis. De 39 borden beginnen plat en naarmate de geschiedenislijn recenter is, krijgen ze steeds meer reliëf. Alle voorwerpen zijn speciaal geborduurd of anderszins bewerkt zodat de naam van de betreffende vrouw is opgenomen en symbolen verwerkt die naar de speciale verrichtingen verwijzen. The Dinner Party is een installatiekunstwerk van de Amerikaanse feministische kunstenaar Judy Chicago.

Bibliografie van het werk

De Nederlandse kunstenaar Patricia Kaersenhout heeft ook kritisch naar het werk gekeken. Sinds 2007 is het werk permanent te zien in het Brooklyn Museum in New York. Op de vloer waar het geheel opstaat, staan nog eens 999 namen, uiteraard ook van vrouwen. Negenendertig belangrijke historische vrouwen zijn uitgenodigd, zoals de Griekse dichter Sappho, kunstenaar Artemisia Gentileschi en Suffragettes-leider Ethel Smyth. Patricia Kaersenhout maakte een hedendaags antwoord op het werk dat tot en met 2 januari te zien is in het Frans Hals Museum, locatie Hal!

Wie krijgt geen plek aan tafel op onze werkplekken, in onze regeringen, in onze media? Kunst op een scherm zien is één ding, maar in haar tastbare aanwezigheid staan is een totaal andere ervaring, iets waar ik vaak aan denk als ik kunst overweeg op een plek zoals het Den Bosch Museum. De collaboratieve methodologie beïnvloedde ook diepgaand het kunstonderwijs, pleitend voor meer inclusieve en ondersteunende omgevingen voor kunstenaars, en vormde direct de ontwikkeling van daaropvolgende feministische kunstbewegingen en installaties.